FEFO (İlk Süresi Dolan, İlk Çıkar)

FEFO (First Expired, First Out – İlk Son Kullanma Tarihi Olan İlk Cikar), en erken son kullanma tarihli urunlerin daha gec tarihli olanlardan once sevk edilmesini veya satilmasini onceliklendiren bir envanter yonetimi yontemidir. Envanterin ne zaman teslim alindigina gore dondurme yapan FIFO’nun (First In, First Out) aksine, FEFO ozellikle urun raf omrune odaklanir. Bu ayrım, son kullanma tarihi, tavsiye edilen tuketim tarihi veya kullanim tarihi olan gida, icerecek, takviye, kozmetik, ilaç ve belirli endustriyel kimyasallar dahil her urun icin oneimlidir.

FEFO Neden Vardir?

Son kullanma tarihli urunler, son kullanma tarihlerine yaklaştikca deger kaybeder. 18 aylik kalan raf omrune sahip bir vitamin şişesi tam fiyat degerindedir. Ayni şişenin kalan 2 ayi varsa indirim yapilmasi, bagişlanmasi veya imha edilmesi gerekebilir. FEFO, son kullanma tarihine en yakin birimlerin depodan ilk cikmesini saglayarak musteriye teslim edilen kullanilabilir raf omrunu en ust duzeye cikarir ve suresi dolmuş envanterden kaynaklanan israfi en aza indirir.

Duzenlemeye tabi sektorlerde FEFO zorunludur. FDA duzenlemeleri, gida ve ilaç dagitimcilarinin parti izlenebilirligini surdurmasini ve tuketicilere ulaşan urunlerin yeterli kalan raf omrune sahip olmasini gerektirir. Perakendeciler kendi raf omru gereksinimlerini dayatir ve genellikle urunlerin toplam raf omrunun en az %50 ila %75’i kalan olarak gelmesini talep eder. 12 aylik raf omrune sahip bir urun, genellikle perakende noktasina son kullanma tarihinden en az 6 ila 9 ay once varmiş olmalidir.

FEFO ile FIFO Karşilaştirmasi

FIFO, raf omrunun endişe kaynagi olmadigi bozulmaz urunler icin iyi calışir. Elektronik veya giyim depolayan bir depo, stoğu dondurmek ve eski envanterin suresiz beklemesini onlemek icin FIFO kullanir. Ancak FIFO, son kullanma tarihli urunlerde başarisiz olabilir. Şu senaryoyu dusunun: bir depo, 1 Ocak’ta 31 Aralik son kullanma tarihli 500 adet takviye alir. 1 Şubat’ta ayni takviyenin 500 adet daha alir, ancak bu parti 30 Haziran son kullanma tarihlidir (daha once uretilmiş, tedarikci tarafindan daha uzun sure tutulmuş). FIFO kapsaminda, 1 Ocak partisi ilk geldiğinden ilk sevk edilir. Ancak 1 Şubat partisi aslinda daha once son kullanma tarihine sahiptir. FEFO, ne zaman geldiğinden bagimsiz olarak 30 Haziran son kullanma tarihli partiyi ilk sevk ederek bunu duzeltir.

Depoda FEFO Uygulamasi

FEFO, depo yonetim sistemi (WMS) icerisinde parti duzeyinde son kullanma tarihlerinin izlenmesini gerektirir. Teslim alma sirasinda işciler her parti icin son kullanma tarihini tarar veya elle girer. WMS bu bilgiyi konum ve miktar bilgileriyle birlikte saklar. Bir toplama emri olusturulduğunda, sistem toplayiciyi daha yakin konumlarda ayni SKU daha gec tarihlerle olsa bile en erken son kullanma tarihli partinin bulundugu konuma yonlendirir.

Bu, basit konum tabanli toplamaya kiyasla daha karmasik bir toplama sureci yaratir. Toplayici, daha erken son kullanma tarihli partinin depolandigi farkli bir kutuya ulaşmak icin ayni urunun bir kutusunu gecmek zorunda kalabilir. Son kullanma tarihli urunlerin ozel bir bolgede gruplanmasini saglayan depo yerleşimi ve konumlandirma stratejileri bu verimsizligi azaltabilir.

Amazon FBA’da FEFO

Amazon, son kullanma tarihli urunler icin sipariş karşilama merkezlerinde FEFO ilkelerini uygular. Saticilarin urunleri belirli bir formatta (AA-GG-YYYY veya AA-YYYY) son kullanma tarihleriyle etiketlemesi ve gonderi olustururken son kullanma tarihi bilgisi saglamasi gerekir. Amazon, teslim alma aninda 90 gunluk kalan raf omrunden daha azi olan urunleri kabul etmez ve bir FBA tesisinde depolanirken son kullanma tarihine ulaşan urunler saticinin masrafina imha edilir.

Bozulabilir veya son kullanma tarihli urunler satan saticilar, kendi gelen tedarik zincirlerini FEFO bilinciyle yonetmelidir. Yalnizca 4 aylik kalan raf omruyle buyuk bir urun partisini FBA’ya gondermek risk yaratir: urun ilk ay icerisinde satilmazsa, Amazon’un 90 gunluk son tarihi pencereyi daraltmaya başlar ve satilmayan birimler bir musteriye ulaşmadan imha edilebilir.

Hazirlik Merkezi Rolu

Son kullanma tarihli urunleri ele alan hazirlik merkezleri, teslim alma ve sevkiyat sureclerinde FEFO uygulamalidir. Ayni SKU’nun birden fazla partisi hazirlik merkezinde oldugunda, son kullanma tarihi en yakin olan parti ilk olarak Amazon’a veya son musteriye sevk edilmelidir. Teslim alma sirasinda son kullanma tarihlerini kontrol etmek, FBA’ya gonderilmek icin halihazirda son kullanma tarihine cok yakin olan partileri de yakalar ve Amazon’un variştan kisa sure sonra reddeceği veya imha edeceği envanter icin boşa nakliye maliyetlerini onler.